اكبر ايرانى قمى
69
روش شيخ طوسى در تفسير تبيان ( فارسى )
« كسانى كه « فثبتوا » خواندهاند آن را به معناى « ثبات » كه معنايى مقابل عجله دارد گرفتهاند و كسانى كه با « ياء » و « ن » خواندهاند آن را به معناى « تبين » يعنى انديشيدن و پرده برداشتن از چيزى . » 35 2 - از صدر اسلام تا كنون ، قرائت شايع و رايج ميان مسلمين ، به ويژه شيعيان ، بر اساس قرائت حفص از عاصم بوده است . عاصم بن ابى النّجود اسدى ( 128 ) ، قارى كوفه ، از اصحاب نامى و مقرّب امام صادق - عليه السلام - بود . حفص ( 180 ) و شعبه ، ( 193 ) دو شاگرد و راوى قرائت وى مىباشند . قرائت حفص از عاصم ، مورد پذيرش عموم مسلمين است . عاصم قرائت خود را از استادش ابو عبد الرحمان سلمى ، نقل مىكند . وى نيز از ياران خاص امير المؤمنين - عليه السلام - بود ؛ لذا سلمى قرائت مزبور را از حضرتش نقل نموده است . از اينرو ، قرائت گزيده كه هم اكنون مورد اتفاق است ؛ همان است كه از امام على - عليه السلام - به ما رسيده است ؛ و شگفت نيست كه محور صحت قرائتهاى تبيان مبتنى بر نقل حفص از عاصم باشد ، و نقل ابو بكر از عاصم يا ديگران در نظر وى مقبول نيست . الف - اگر قرائتى منقول از حفص ، راوى معتبر عاصم نباشد ، تكيهء شيخ در قبول آن قرائت بر مشهور است كه مسلم روايت حفص از عاصم در همان راستا قرار دارد و در اين گونه موارد ، گاهى شيخ با گفتن « الاقوى » يا نظير آن و ذكر دليل خود ، به تقويت مشهور كه با « باقون » تعبير نموده ، مىپردازد . 1 - . . . أَنْ يَأْتِينَ بِفاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ 36 . . س 6 : ابن كثير و ابو بكر از عاصم كلمهء « مبيّنة » را به فتح « ياء » خواندهاند و سايرين آن را به كسر « ياء » خواندهاند و اقوى نيز نظر سايرين است . . . 37 » ب - اما اگر قرائتى از عاصم باشد ، پر واضح است كه قرائتهاى ديگر در نظر شيخ مردود است . مثال : 1 - اهل كوفه جز حفص « بمفازاتهم » به طور جمع خواندهاند و ديگران مفرد يعنى « مفازتهم » خواندهاند . 38 2 - عاصم و حمزه و كسائى و يعقوب « او أن » به وجود الف قبل از واو و